Liwiec to rzeka doskonała na fascynujący spływ kajakowy. Jej źródła znajdują się 142 km od ujścia na wschód od Siedlec.
Liwiec to najdłuższy z dopływów Bugu na Mazowszu. Rzeka płynie przez ok. 148 km i jest spławna dla kajaków od ujścia Muchawki niedaleko Siedlec, a zwłaszcza od ujścia Kostrzynia. Liwiec przez wiele lat był rzeką graniczną między Koroną a Wielkim Księstwem Litewskim, a po Unii Lubelskiej między ziemiami Korony.
Po obu stronach Liwca rozciągają się rozległe bory sosnowe z charakterystycznymi wydmami i bagniskami – ostoja saren, dzików, zajęcy i borsuków, na bagnach – łosi, a jesienią – grzybów. Wiele ptaków zatrzymuje się tu w czasie wiosennych i jesiennych przelotów.
W okolicach wsi Jarnice, znajduje się punkt widokowy Sowia Góra – dawniej było to prawdopodobnie miejsce kultu pogańskiego. Są tacy, którzy twierdzą, że jeszcze w latach 70. XX wieku widziano tu czarownice. Z Sowiej Góry podziwiać można panoramę na dolinę Liwca. Niezwykły widok czeka kajakarzy w Liwie na położony blisko rzeki dawny zamek Książąt Mazowieckich, przez wieki warownię graniczną, a obecnie
Muzeum – Zbrojownię. Jego historia sięga końca XIV wieku.
W odrestaurowanych murach zamkowych mieści się muzeum z ciekawą kolekcją broni z XV-XX wieku. Położenie zamku tuż obok rzeki czyni go obowiązkowym celem wycieczki nawet dla zmęczonych płynięciem kajakarzy. Liczne i ciekawe zabytki czekają też w Węgrowie, największym mieście nad Liwcem. W barokowym kościele pw. Wniebowzięcia NMP przy węgrowskim rynku zobaczyć można legendarne lustro Twardowskiego. Warto obejrzeć zespół klasztorny poreformacki z XVIII wieku, gdzie na turystów czeka ekspozycja muzealna „Węgrów – miasto wielu kultur i religii”, a także Dwór Gdański – dawny zajazd z XVIII wieku i zabytkowy cmentarz ewangelicki.
W Węgrowie i Kalinowcu funkcjonują zapory i elektrownie. Konieczne uciążliwe przenoski. Ciekawą miejscowością na trasie spływu jest Starawieś z piękną neogotycką rezydencją z XIX wieku. W pałacu znajduje się ośrodek szkoleniowy Narodowego Banku Polskiego. Od brzegu Liwca do pałacu są ok. 2 km. Zwiedzanie możliwe po wcześniejszym umówieniu się z właścicielami. Niemal nad samą rzeką znajduje się drewniany dwór w Paplinie. Zwiedzanie tego jednego z najlepiej zachowanych drewnianych dworów na Mazowszu możliwe po wcześniejszym umówieniu się z prywatnym właścicielem.
Tuż za letniskowymi Urlami rzeka wpływa w lasy dawnej Puszczy Kamienieckiej. W Julinie blisko brzegu, w zabytkowej willi z 1904 roku, znajduje się siedziba Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego. Przed wojną willa należała do żony Ignacego Paderewskiego Heleny, która utworzyła w niej Szkołę Hodowli Drobiu i Gospodarstwa Domowego.
Niedaleko za mostem na drodze Wyszków – Węgrów w Pustych Łąkach na prawym brzegu mieści się sanktuarium Matki Bożej Loretańskiej w Loretto. Utworzył je ksiądz Ignacy Kłopotowski, założyciel Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Loretańskiej w 1928 roku. Rok później zmieniono nazwę miejscowości na Loretto, co jest nawiązaniem do włoskiego Loreto, w którym znajduje się Sanktuarium Santa Casa.
Im bliżej ujścia do Bugu tym Liwiec szerszy, ale też płytszy. Na całej długości rzeki wyznaczono dwa obszary Natura 2000 – teren ochrony siedlisk „Ostoja Nadliwiecka” oraz obszar specjalnej ochrony ptaków „Dolina „Liwca”. Posiada dwa źródła: główne, południowe, położone nieopodal wsi Sobicze oraz północne, znajdujące się blisko wsi Zawady. Ujście Liwca do Bugu znajduje się w Kamieńczyku, przepięknej miejscowości wypoczynkowej położonej wśród sosnowych lasów. Polecane kąpieliska: w Świnotopie, Kaliskach i Urlach. Główne dopływy to Stara Rzeka, Helenka, Muchawka, Kostrzyń, Czerwonka, Miedzanka i Osownica.
ORGANIZATORZY SPŁYWÓW
• https://www.liwiec.com/ – stanica wodna Zaliwie Szpinki
• Wypożyczalnia www.kamyk-kajaki.pl – Kamieńczyk
• Kajaki u Pawła http://www.kajakiliwiecibug.pl/ – Kamieńczyk
• Kajakiugrzeska.pl – Kamieńczyk
• Spływy kajakowe tel. 880 300 205 – Zawiszyn
• Spływy kajakowe Liwcem i Bugiem tel. 796 507 740 – Strachów
fot. Zbigniew Panów
Artykuł sfinansowany ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego
