Sędziowska sztafeta w rodzinie Lizaków

Mariusz Lizak od ponad 40 lat sędziuje mecze koszykarskie. Od niedawna dzieli swoją pasję z synem – Oskarem.

Prawie trzy lata temu o sędziowskim zacięciu Mariusz Lizak opowiadał na naszych łamach.

Mariusz Lizak: Cztery dekady z gwizdkiem

Po meczu Basketu Siedlce z ANiMALES pojawiła się sposobność do rozmowy z bardziej doświadczonym tatą i zbierającym sędziowskie doświadczenia synem.

– Nie miałem innego wyboru niż bycie sędzią – przyznał Oskar Lizak, 18-letni uczeń ZSP nr 3 w Siedlcach. – Gdy byłem młodszy chodziłem na mecze sędziowane przez tatę i dopadła mnie pasja do koszykówki. Dzięki temu nauczyłem się grać w kosza, ale też zapoznałem się ze schematem sędziowania.

W kilku spotkaniach duet ojca z synem odpowiadał już za porządek na parkiecie. Zasadne wydaje się więc pytanie: Jak się sędziuje z tatą?

– Sędziuje się dobrze. Mam prawo do własnych decyzji. Jeżeli coś się komuś nie spodoba to tata staje w mojej obronie – powiedział Oskar Lizak.

– To jest pierwszy sezon Oskara na parkiecie. Wcześniej przez trzy sezony był sędzią stolikowym. Nie napinamy się w kwestii sędziowania boiskowego. Idziemy krok po kroku. Doświadczenie łapiemy z każdym meczem. Nie ma dwóch takich samych spotkań. Czasami sędziuję z Oskarem, ale musi on też pracować z innymi sędziami. Współpraca z innymi osobami to ważne doświadczenie. Jeżeli Oskar gwiżdże, to ja nie neguję jego decyzji. – stwierdził Mariusz Lizak.

Sędziowską karierę warto rozpocząć od stolika, przy którym można przekonać się jak wyglądają mecze koszykówki od środka – zarówno jeżeli chodzi o zachowanie sędziów i zawodników, ale też trenerów.

Sport był od zawsze obecny w życiu Oskara Lizaka, który w przeszłości trenował piłkę nożną, siatkówkę i pływanie. Z kolei Mariusz Lizak w 1976 roku rozpoczął treningi w Pogoni Siedlce pod okiem Janusza Puchalskiego. W VI klasie szkoły podstawowej jego losy skrzyżowały się z Wiesławem Głuszczakiem, który akurat wtedy przybył do Siedlec.

– Byłem na rozdrożu. Piłka nożna mnie fascynowała, ale koszykówka jeszcze bardziej mi się spodobała. Od 1976 roku grałem jako zawodnik, na początku jako województwo siedleckie, później był MKS Siedlce i AZS przy naszej uczelni. Do 1992 roku byłem czynnym zawodnikiem. Łączyłem grę w koszykówkę z sędziowaniem, co nie było łatwe. W województwie lubelskim zdarzyły się dalekie wyjazdy, np. do Zamościa – wspominał Mariusz Lizak.

Mariusz Lizak zdążył już przyzwyczaić się, że w każdy weekend sezonu ligowego ma obowiązki sędziowskie. Oskar też już zdążył się do tego przyzwyczaić i jak sam twierdzi lubi ten czas oczekiwania.

– Pobicie rekordu taty sięgającego 43 sezonów z rzędu będzie trudne, ale mam swoje marzenia. Chciałbym sędziować jak najwyżej – przyznał Oskar Lizak.

Sędziowanie to twardy kawałek chleba. Od pewnego czasu w niemal każdej dyscyplinie sportu zauważalny jest wzrost niechęci do panów (lub pań) z gwizdkiem.

– Przez 43 lata widziałem już wszystko. Bójki, przerywanie spotkań, próby wywierania presji na sędzim. Od niedawna w rozgrywkach młodzieżowych zauważyłem coś, co było znane z orlików piłkarskich, czyli naciski rodziców. Trzeba być niezwykle odpornym psychicznie, aby sobie poradzić – powiedział Mariusz Lizak.

– Koszykówka w odmianie męskiej jest bardziej dynamiczna. Wzrost szybkości i siły można dostrzec począwszy od rozgrywek U-17 – dodał Oskar Lizak.

Na ten moment Oskar może sędziować mecze w rozgrywkach od U-14 w dół. Przed sezonem musi wybiegać 86 odcinków 20-metrowych, czyli 1720 metrów. Jeżeli do przygotowania fizycznego doda pewność siebie zostanie zauważony przez centralę i będzie wyznaczany do coraz ważniejszych spotkań.

Mariusz Lizak: – Przed sezonem biegamy 20-metrowe odcinki przy Szkole Podstawowej nr 3. Puszczamy sobie Beep Test i na sygnał musimy być na linii. Jeden odcinek możemy być do tyłu, ale nie więcej. Przedziały są widełkowe – 18-35 lat musi przebiec 10 minut, powyżej 45 lat – 8 minut. Mam trochę mniej odcinków do pokonania.

– Z tatą jest łatwiej biegać, bo jest większa presja – dodał Oskar.

W ostatnich latach koszykówka zmieniła się radykalnie. Powoli odchodzi się od fizycznej walki na rzecz wręcz gry bezkontaktowej.

– Nie każdy faul jest faulem. Nie każda noga jest nogą, bo musi być ruch do piłki. Kibice o tym nie wiedzą. Władze koszykarskie dążą do tego, aby piłka była jak najwięcej w grze. Wprowadzono krok zerowy, który stanowi wydłużenie dwutaktu. Są takie sytuacje, że trzeba być elastycznym. Dobrze, że zostawiono nam interpretację w kluczowych sytuacjach. Na koniec decyzja należy do sędziego – podsumował Mariusz Lizak.

Przy wigilijnym stole nie zabrakło rozmów o koszykówce, choć ojciec z synem starają się nie przynosić sędziowania do domu.

– Czasami dyskutujemy i analizujemy nasze mecze. Czasami Oskar był przy stoliku i zauważył coś innego niż ja gwizdnąłem. Nieraz się zdarza, ale staramy się sędziowanie zostawić w hali – zakończył Mariusz Lizak.

źródło: własne; foto: własne / archiwum prywatne Mariusza Lizaka